Η τρέχουσα επιδημιολογική περίοδος σηματοδοτείται από μια αξιοσημείωτη αύξηση της δραστηριότητας του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα, με την Περιφέρεια της Ανατολικής Αττικής να αναδεικνύεται σε κύριο επίκεντρο της εξάπλωσης. Η κατάσταση αυτή προκαλεί εύλογη ανησυχία, καθώς ο αριθμός των καταγεγραμμένων κρουσμάτων υπερβαίνει τα αντίστοιχα δεδομένα προηγούμενων ετών, και η περίοδος μετάδοσης του ιού βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Επιδημιολογικά Δεδομένα και Γεωγραφική Κατανομή
Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ενημέρωση από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), η εβδομάδα που έληξε στις 19 Αυγούστου 2026 κατέγραψε 47 νέα εγχώρια κρούσματα της λοίμωξης. Πέραν αυτών, δηλώθηκε και ένα επιπρόσθετο κρούσμα με σύνθετο ταξιδιωτικό ιστορικό, περιλαμβάνοντας μετακινήσεις σε ενδημική χώρα του εξωτερικού. Συνολικά, από την έναρξη του έτους 2026, ο αριθμός των επιβεβαιωμένων περιστατικών έχει ανέλθει στα 157, με την τραγική κατάληξη 13 θανάτων.
Ο Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, κ. Γκίκας Μαγιορκίνης, επιβεβαίωσε την αυξημένη δραστηριότητα του ιού φέτος. Επεσήμανε δε, ότι το γεωγραφικό επίκεντρο εντοπίζεται πρωτίστως στους Δήμους Μαρκοπούλου και Σπάτων. Ενώ ο ακριβής προσδιορισμός της αιτίας αυτής της έξαρσης παραμένει αντικείμενο μελέτης, ο Καθηγητής υπενθύμισε τον καθοριστικό ρόλο των κουνουπιών ως φορέων, τα οποία προσβάλλονται από μολυσμένα πτηνά, κυρίως κορακοειδή.
Κλινική Εικόνα και Παράγοντες Κινδύνου
Η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου εκδηλώνεται σε ένα ευρύ φάσμα κλινικών εκφάνσεων. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων (περίπου 80%), οι ασθενείς παραμένουν ασυμπτωματικοί. Ωστόσο, ένα ποσοστό της τάξης του 20% εμφανίζει ήπια συμπτώματα, που περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, αρθραλγίες, ναυτία, εμετούς, εξάνθημα ή λεμφαδενοπάθεια. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως υποχωρούν αυτόματα εντός λίγων ημερών, αν και η κόπωση και η αδυναμία ενδέχεται να επιμείνουν για εβδομάδες ή και μήνες.
Ένα μικρότερο, αλλά σοβαρότερο ποσοστό (λιγότερο από 1%) των προσβεβλημένων ατόμων αναπτύσσει νευροδιηθητική νόσο. Αυτή εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως:
- Υψηλός πυρετός
- Πονοκέφαλος
- Δυσκαμψία αυχένα
- Αποπροσανατολισμός
- Κώμα
- Τρόμος
- Σπασμοί
- Μυϊκή αδυναμία
- Παράλυση
Οι σοβαρές εκδηλώσεις απαιτούν νοσηλεία και μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες νευρολογικές βλάβες ή ακόμα και στον θάνατο. Ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρής νευροδιηθητικής νόσου αυξάνεται σημαντικά σε άτομα άνω των 50 ετών, καθώς και σε εκείνους με υποκείμενα νοσήματα που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι μεταμοσχευμένοι ασθενείς, οι διαβητικοί, οι καρκινοπαθείς και οι πάσχοντες από χρόνια νεφρική νόσο.
Στρατηγικές Προφύλαξης
Δεδομένης της απουσίας ειδικής θεραπείας ή εμβολίου για τον ιό του Δυτικού Νείλου, η αποτελεσματικότερη στρατηγική έγκειται στην πρόληψη της έκθεσης στα κουνούπια. Οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν:
- Χρήση εντομοαπωθητικών σκευασμάτων σε ακάλυπτα μέρη του σώματος.
- Τοποθέτηση σιτών σε παράθυρα και πόρτες.
- Χρήση κουνουπιέρας, ιδίως σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο.
- Αποφυγή δραστηριοτήτων σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες αιχμής των κουνουπιών (σούρουπο έως ξημέρωμα).
- Απομάκρυνση στάσιμων υδάτων από γλάστρες, λεκάνες, υδρορροές και άλλα δοχεία που μπορούν να αποτελέσουν σημεία αναπαραγωγής κουνουπιών.
Η συστηματική εφαρμογή αυτών των μέτρων κρίνεται επιτακτική για τον περιορισμό της περαιτέρω διασποράς του ιού και την προστασία της δημόσιας υγείας.