Το περιβάλλον της καμπίνας και οι επιπτώσεις στην οφθαλμική υγεία

Η χρήση φακών επαφής αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας για εκατομμύρια πολίτες παγκοσμίως. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια αεροπορικών ταξιδιών, αναδεικνύονται ζητήματα που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Η ιατρική κοινότητα εφιστά την προσοχή στους πιθανούς κινδύνους που ελλοχεύουν για την οφθαλμική υγεία όταν οι φακοί επαφής συνδυάζονται με τις ιδιάζουσες συνθήκες ενός αεροσκάφους.

Ειδικότερα, το ξηρό μικροκλίμα εντός της καμπίνας, το οποίο χαρακτηρίζεται από σημαντικά μειωμένα επίπεδα υγρασίας, δημιουργεί ένα περιβάλλον δυσμενές για την ομαλή λειτουργία των ματιών. Αυτή η συνθήκη δύναται να επιφέρει έντονη ξηροφθαλμία, δυσφορία και ερεθισμό, φαινόμενα που εντείνονται δραματικά κατά τις πολύωρες πτήσεις.

Η βιοχημεία της ξηροφθαλμίας σε μεγάλα υψόμετρα

Οι καμπίνες των αεροσκαφών, για λειτουργικούς και τεχνικούς λόγους, διατηρούν επίπεδα υγρασίας που είναι σαφώς χαμηλότερα από τα φυσιολογικά. Αυτό το γεγονός επιταχύνει τον ρυθμό εξάτμισης των δακρύων από την επιφάνεια του οφθαλμού. Φοράνε δε φακών επαφής υπό αυτές τις συνθήκες, η ξηρότητα δεν απλώς επιδεινώνεται, αλλά μετατρέπεται σε παράγοντα πρόκλησης αισθήματος καύσου, έντονης υπεραιμίας, πόνου, ακόμη και της αίσθησης παρουσίας ξένου σώματος.

Πέραν της αφυδάτωσης, η μειωμένη παροχή οξυγόνου στον κερατοειδή χιτώνα συνιστά επιπρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα. Αυτό το διπλό πλήγμα στην οφθαλμική φυσιολογία καθιστά την χρήση φακών επαφής κατά την πτήση μια επιλογή με αυξημένο ρίσκο.

Ο ύπνος με φακούς επαφής: Μια επικίνδυνη πρακτική

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν μετά εμφάσεως ότι το σημαντικότερο σφάλμα που μπορεί να διαπράξει κανείς είναι να αποκοιμηθεί φορώντας φακούς επαφής κατά τη διάρκεια της πτήσης. Ο ύπνος με τους φακούς, εν μέσω των προαναφερθέντων συνθηκών, αυξάνει σε σημαντικό βαθμό τον κίνδυνο:

• Μικροτραυματισμών στον κερατοειδή: Το ξηρό περιβάλλον καθιστά τον φακό λιγότερο ολισθηρό, αυξάνοντας την τριβή και την πιθανότητα μικρό-αποξέσεων.
• Οφθαλμικών λοιμώξεων: Η μειωμένη οξυγόνωση και η ξηρότητα δημιουργούν ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον για την ανάπτυξη βακτηρίων. Η παραμονή των φακών για παρατεταμένο διάστημα, ειδικά κατά τον ύπνο, περιορίζει τη φυσική άμυνα του ματιού.
• Οξέος ερεθισμού και φλεγμονής: Η παρατεταμένη έκθεση του κερατοειδούς στην ξηρότητα, σε συνδυασμό με την πίεση του φακού, δύναται να οδηγήσει σε οξεία φλεγμονώδη αντίδραση.

Συστάσεις για ασφαλή ταξίδια

Προκειμένου να αποφευχθούν οι δυσμενείς αυτές επιπτώσεις, οι οφθαλμίατροι προτείνουν την αντικατάσταση των φακών επαφής με γυαλιά οράσεως κατά τη διάρκεια των αεροπορικών ταξιδιών. Σε περιπτώσεις που αυτό δεν είναι εφικτό για πρακτικούς λόγους, συνιστάται:

• Η τακτική χρήση ενυδατικών οφθαλμικών σταγόνων, ειδικά σχεδιασμένων για χρήστες φακών επαφής, κάθε μία έως δύο ώρες.
• Η αφαίρεση των φακών κατά την έναρξη του ύπνου.
• Η κατανάλωση άφθονων υγρών (νερό) και η αποφυγή αλκοόλ και καφεΐνης, τα οποία εντείνουν την αφυδάτωση του οργανισμού.

Η προστασία της όρασης αποτελεί πρωταρχική μέριμνα. Η συνειδητή επιλογή κατά τη διάρκεια των ταξιδιών συμβάλλει στην αποφυγή δυσάρεστων και ενδεχομένως επικίνδυνων καταστάσεων.