Η σχέση μεταξύ της φυσικής δραστηριότητας και της νεοπλασματικής νόσου αποτελεί πεδίο εντατικής επιστημονικής διερεύνησης. Έως πρόσφατα, η άσκηση αντιμετωπιζόταν πρωτίστως ως ένας παράγοντας βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ογκολογικών ασθενών, δίχως να αποδίδεται σε αυτήν άμεση επίδραση στην ίδια την εξέλιξη της νόσου. Ασφαλώς, υφίσταντο ισχυρές ενδείξεις ότι τα δραστήρια άτομα παρουσίαζαν μειωμένη επίπτωση καρκίνου, ενώ όσοι διατηρούσαν τη φυσική τους δραστηριότητα μετά τη διάγνωση εμφάνιζαν αυξημένη επιβίωση.
Η πρόκληση της αιτιότητας και η μελέτη CHALLENGE
Η πρόκληση έγκειτο στην απομόνωση της άμεσης επίδρασης της άσκησης. Οι δραστήριοι άνθρωποι συχνά χαρακτηρίζονται από ευρύτερα υγιεινές συνήθειες, όπως η ισορροπημένη διατροφή, η αποφυγή του καπνίσματος και η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Αυτή η συνύπαρξη παραγόντων καθιστούσε δύσκολη την αιτιολογική σύνδεση της άσκησης με την πορεία της νόσου.
Εντούτοις, η επιστημονική κοινότητα δέχθηκε πρόσφατα ένα ισχυρό, αδιαμφισβήτητο μήνυμα από τη μελέτη CHALLENGE. Η εν λόγω έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο κύρους New England Journal of Medicine, εστίασε σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου. Καθηγητές εγνωσμένου κύρους, όπως η κυρία Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος, Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα), η κυρία Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο κύριος Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), αναφέρουν ότι τα ευρήματα της μελέτης καθίστανται σημείο αναφοράς.
Επιπτώσεις σε ογκολογικούς ασθενείς
Η μελέτη CHALLENGE ανέδειξε ότι σε ασθενείς με χειρουργημένο καρκίνο παχέος εντέρου, συγκεκριμένα προγράμματα φυσικής δραστηριότητας δεν βελτίωναν απλώς την ποιότητα ζωής, αλλά επηρέαζαν αποφασιστικά την πρόγνωση. Τα στοιχεία αυτά προσδίδουν στην άσκηση ένα νέο ρόλο, αναβαθμίζοντάς την από συμπληρωματική σε δυνητικά θεραπευτική παρέμβαση.
Κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις
Η αναγνώριση του ρόλου της άσκησης ως καθοριστικού παράγοντα στην έκβαση σοβαρών ασθενειών όπως ο καρκίνος, έχει ευρείες κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις. Επιβάλλει την αναθεώρηση των δημόσιων πολιτικών υγείας, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης και την παροχή στοχευμένων προγραμμάτων φυσικής δραστηριότητας. Η ενσωμάτωση της άσκησης στα θεραπευτικά πρωτόκολλα, καθώς και η υποστήριξη της από επαγγελματίες υγείας, αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη.
- Ενίσχυση προγραμμάτων άσκησης για την πρόληψη.
- Ενσωμάτωση της άσκησης στα θεραπευτικά σχήματα.
- Εκπαίδευση του κοινού για τα οφέλη της φυσικής δραστηριότητας.
Η επίδραση αυτή δεν περιορίζεται στην ατομική υγεία, αλλά δύναται να συμβάλει σε ένα πιο υγιές και παραγωγικό κοινωνικό σύνολο, μειώνοντας το συνολικό βάρος της νόσου στα συστήματα υγείας και την κοινωνία ευρύτερα.