Από σήμερα τίθεται σε εφαρμογή το αναθεωρημένο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική μεταστροφή στον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό, εισάγοντας ενιαίους και αυστηρούς κανόνες για την χωροθέτηση μονάδων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο

Το επικαιροποιημένο πλαίσιο στοχεύει στην ορθολογική κατανομή και εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, επιδιώκοντας την εναρμόνιση της ενεργειακής ανάπτυξης με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές παραμέτρους. Η πρόβλεψη για την εκπόνηση περιφερειακών χωροταξικών σχεδίων αποτελεί βασικό πυλώνα αυτής της στρατηγικής, επιτρέποντας την προσαρμογή των γενικών αρχών στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Ένα εκ των κεντρικών ζητημάτων είναι ο συγκερασμός της ανάγκης για ενεργειακή μετάβαση με την προστασία του φυσικού τοπίου και των παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Βασικές αλλαγές και επιπτώσεις

Οι τροποποιήσεις που εισάγονται επηρεάζουν καίρια:

• Φωτοβολταϊκά πάρκα: Θεσπίζονται σαφείς ζώνες αποκλεισμού, όπως περιοχές υψηλής αγροτικής παραγωγικότητας ή προστατευόμενα οικοσυστήματα. Προβλέπονται επίσης κριτήρια για την οπτική όχληση και την περιβαλλοντική αποκατάσταση.
• Αιολικά πάρκα: Ενισχύονται οι προδιαγραφές για την απόσταση από οικισμούς, ενώ δίνεται έμφαση στην ενσωμάτωση των έργων στο φυσικό περιβάλλον με την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα.
• Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες): Για πρώτη φορά, περιλαμβάνονται ρητές διατάξεις για την χωροθέτηση και λειτουργία τους, αναγνωρίζοντας τον κομβικό τους ρόλο στην σταθερότητα των δικτύων και την αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας.

Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου, όπως επισημαίνουν κυβερνητικοί κύκλοι, εστιάζει στην ποιοτική ανάπτυξη των ΑΠΕ, έναντι της άναρχης επέκτασης που παρατηρήθηκε στο παρελθόν. Η δήλωση του αρμόδιου υπουργού, κ. Παπασταύρου, περί «πολύ μεγάλου πλεονεκτήματος» λόγω της αφθονίας ηλίου και ανέμου στη χώρα, υπογραμμίζει την προσδοκία για βέλτιστη αξιοποίηση των φυσικών πόρων υπό ένα αυστηρότερο ρυθμιστικό καθεστώς.

Προκλήσεις και προοπτικές

Η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναμένεται να αντιμετωπίσει προκλήσεις, κυρίως ως προς την ταχύτητα των αδειοδοτήσεων και την επίλυση τοπικών αντιδράσεων. Ωστόσο, η θεσμοθέτηση ενιαίων κανόνων δύναται να προσδώσει νομική ασφάλεια και προβλεψιμότητα στις επενδύσεις, προσελκύοντας κεφάλαια σε έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η στροφή προς ένα πιο συγκροτημένο χωροταξικό μοντέλο για τις ΑΠΕ αποτελεί κρίσιμο βήμα για την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων απανθρακοποίησης και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της χώρας.