Πολλοί κάτοικοι στον Ωρωπό, το Χαλκούτσι και άλλες παραλιακές πόλεις της Ελλάδας αναρωτιούνται βλέποντας τα κύματα να φτάνουν μέχρι τις πόρτες των σπιτιών τους: «Γιατί συμβαίνει αυτό; Φταίει μόνο η βροχή;»

Η απάντηση είναι πως η βροχή είναι ο μικρότερος φταίχτης. Αυτό που ζούμε ονομάζεται επιστημονικά «Μετεωρολογική Παλίρροια» και παρακάτω θα εξηγήσουμε πώς ακριβώς λειτουργεί, χρησιμοποιώντας τρία απλά παραδείγματα.

1. Το «σπρώξιμο» από τον άνεμο (Wind Setup)

Φανταστείτε μια γεμάτη μπανιέρα. Αν αρχίσετε να φυσάτε με δύναμη το νερό από τη μία πλευρά προς την άλλη, το νερό στην απέναντι πλευρά θα αρχίσει να ανεβαίνει και μπορεί να ξεχειλίσει. Αυτό ακριβώς κάνουν οι θυελλώδεις άνεμοι (τα 9-10 μποφόρ). Σπρώχνουν το νερό της επιφάνειας προς την ακτή. Επειδή το νερό δεν έχει πού αλλού να πάει, «σκαρφαλώνει» στην ξηρά.

2. Το φαινόμενο της «βεντούζας» (Χαμηλή Πίεση)

Ο αέρας γύρω μας ασκεί πίεση στην επιφάνεια της θάλασσας (σκεφτείτε το σαν ένα αόρατο χέρι που την πιέζει προς τα κάτω).

• Όταν έχουμε καλοκαιρία, η πίεση είναι μεγάλη και κρατά τη θάλασσα «χαμηλά».
• Όταν έχουμε κακοκαιρία, η πίεση πέφτει (βαρομετρικό χαμηλό). Είναι σαν το αόρατο χέρι να σταματά να πιέζει τη θάλασσα, επιτρέποντάς της να «φουσκώσει» και να ανέβει προς τα πάνω, σαν να την τραβάει μια βεντούζα.

3. Η «παγίδα» του Ευβοϊκού

Ο Ευβοϊκός κόλπος είναι σαν ένα στενό κανάλι. Όταν μεγάλες μάζες νερού μπαίνουν μέσα σε αυτό το στενό πέρασμα, δεν μπορούν να διασκορπιστούν εύκολα στην ανοιχτή θάλασσα. Το αποτέλεσμα; Το νερό εγκλωβίζεται και η στάθμη ανεβαίνει πολύ πιο γρήγορα και πιο ψηλά απ’ ό,τι σε μια ανοιχτή παραλία (π.χ. στον Ειρηνικό Ωκεανό).

Παίζει ρόλο η Κλιματική Αλλαγή;

Δυστυχώς, ναι. Η στάθμη της θάλασσας παγκοσμίως έχει ανέβει μερικά εκατοστά τα τελευταία χρόνια. Μπορεί να ακούγεται λίγο, αλλά αυτό σημαίνει ότι η θάλασσα ξεκινάει πλέον από «υψηλότερη αφετηρία». Έτσι, ακόμη και ένας μέτριος άνεμος σήμερα μπορεί να προκαλέσει πλημμύρα που πριν 30 χρόνια δεν θα συνέβαινε.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Το φαινόμενο είναι φυσικό και δεν μπορούμε να το σταματήσουμε. Μπορούμε όμως:

• Να μην χτίζουμε και να μην μπαζώνουμε ακριβώς δίπλα στο κύμα.
• Να διατηρούμε καθαρά τα φρεάτια, ώστε το νερό που βγαίνει να μπορεί να επιστρέψει στη θάλασσα γρήγορα.
• Να σεβόμαστε τη «ζώνη της παραλίας» που η ίδια η φύση έχει ορίσει.

Με απλά λόγια: Η θάλασσα δεν «βγήκε» έξω. Απλώς διεκδίκησε τον χώρο που της ανήκει όταν ο αέρας και η πίεση της έδωσαν την ώθηση.