Μια ιδιαίτερα σοβαρή υπόθεση στην Εύβοια ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τον τρόπο λειτουργίας και, κυρίως, τον έλεγχο Μη Κερδοσκοπικών Οργανώσεων που δραστηριοποιούνται γύρω από το μεταναστευτικό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, στελέχη του Λιμεναρχείου Κύμης συνέλαβαν 27χρονο υπήκοο Συρίας ως διακινητή και εντόπισαν συνολικά 17 αλλοδαπούς χωρίς ταξιδιωτικά έγγραφα στην περιοχή των Μεσοχωρίων του Δήμου Καρύστου.
Το στοιχείο όμως που προκαλεί ιδιαίτερα σοβαρά ερωτήματα είναι άλλο.
Το λευκό βαν που, σύμφωνα με την έρευνα των Αρχών, χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά των 17 ανθρώπων ανήκει σε Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση (Μ.Κ.Ο.).
Οι αλλοδαποί, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, είχαν προηγουμένως αποβιβαστεί από ιστιοφόρο στην παραλία «Ψώρα» Μεσοχωρίων, προερχόμενοι από την περιοχή της Σμύρνης και με τελικό προορισμό την Αθήνα. Το βαν εντοπίστηκε ακινητοποιημένο λόγω βλάβης στην περιοχή «Ράπταιοι».
Και εδώ αρχίζουν τα μεγάλα ερωτήματα.
Σε ποια ΜΚΟ ανήκει το βαν και πώς βρέθηκε στα χέρια του διακινητή;
Δεν μπορεί και δεν πρέπει να καταδικαστεί συλλήβδην ολόκληρος ο χώρος των ΜΚΟ επειδή ένα όχημα εμφανίζεται σε μία τέτοια υπόθεση. Ούτε, με τα μέχρι στιγμής δημοσιοποιημένα στοιχεία, αποδεικνύεται ότι η ίδια η διοίκηση της συγκεκριμένης ΜΚΟ γνώριζε ή συμμετείχε στη διακίνηση.
Αυτό όμως δεν εξαφανίζει το πρόβλημα. Αντιθέτως, δημιουργεί υποχρέωση για απαντήσεις.
Ποια είναι η συγκεκριμένη ΜΚΟ;
Ποιος είχε παραλάβει το αυτοκίνητο;
Με ποια ιδιότητα το χρησιμοποιούσε;
Γνώριζε η διοίκησή της πού βρισκόταν το όχημα και ποιος το οδηγούσε;
Υπάρχουν βιβλία κίνησης, εντολές μετακίνησης ή άλλα στοιχεία που να δείχνουν πώς ένα όχημα ΜΚΟ κατέληξε να χρησιμοποιείται στη μεταφορά ανθρώπων που μόλις είχαν αποβιβαστεί παράτυπα από τα τουρκικά παράλια;
Και κυρίως, είναι μεμονωμένη περίπτωση ή υπάρχει κάτι μεγαλύτερο που πρέπει να ερευνηθεί;
Δεν είναι τυχαίο ότι η Διεύθυνση Ασφαλείας και Προστασίας Θαλασσίων Συνόρων, σε συνεργασία με τη Λιμενική Αρχή Κύμης, εξετάζει σε βάθος τα στοιχεία και διερευνά ενδεχόμενη συμμετοχή εμπλεκομένων και σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις παράνομης διακίνησης. Το όχημα και ένα κινητό τηλέφωνο κατασχέθηκαν.
Τελικά, πόσο ελέγχονται οι ΜΚΟ;
Η συγκεκριμένη υπόθεση πρέπει να αποτελέσει αφορμή για έναν πραγματικό και όχι προσχηματικό έλεγχο.
Οι ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο μεταναστευτικό επιτελούν, σε πολλές περιπτώσεις, ανθρωπιστικό έργο. Αυτό όμως δεν μπορεί να σημαίνει ασυλία ούτε απουσία ελέγχου.
Όταν ένα όχημα ΜΚΟ εμφανίζεται, σύμφωνα με τις Αρχές, ως μέσο μεταφοράς σε υπόθεση για την οποία έχει συλληφθεί άνθρωπος ως διακινητής, η Πολιτεία οφείλει να φτάσει την έρευνα μέχρι τέλους.
Όχι με γενικεύσεις και με θεωρίες.
Με ονόματα, στοιχεία και αποδείξεις.
Ποιος έδωσε το αυτοκίνητο; Ποιος το χρησιμοποιούσε; Ποιος γνώριζε; Ποιος το έλεγχε;
Γιατί το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν όλες οι ΜΚΟ είναι ύποπτες — προφανώς δεν μπορεί να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ πιο συγκεκριμένο:
Υπάρχουν οργανώσεις ή πρόσωπα που χρησιμοποιούν το καθεστώς μιας ΜΚΟ ως κάλυψη για δραστηριότητες που ξεπερνούν κατά πολύ την ανθρωπιστική βοήθεια; Και αν υπάρχουν, ποιος τα ελέγχει;
Η υπόθεση της Εύβοιας δίνει στην Πολιτεία την ευκαιρία —και την υποχρέωση— να δώσει καθαρές απαντήσεις.