Η ανεξέλεγκτη προβολή φαρμάκων και το πλαίσιο της δημόσιας υγείας

Η δημόσια συζήτηση περί της παχυσαρκίας, ενός μείζονος ζητήματος δημόσιας υγείας, έχει αναζωπυρωθεί τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, η εντατική προώθηση φαρμακευτικών σκευασμάτων για την αντιμετώπισή της, ιδίως μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ορθή ενημέρωση του κοινού και την τήρηση της νομοθεσίας. Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), ως θεματοφύλακας της φαρμακευτικής δεοντολογίας, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας τις παρανομίες που λαμβάνουν χώρα.

Η απαγόρευση της διαφήμισης συνταγογραφούμενων φαρμάκων

Η ισχύουσα νομοθεσία είναι σαφής και αδιαπραγμάτευτη: απαγορεύεται ρητά η άμεση ή έμμεση διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων προς το ευρύ κοινό. Αυτή η πρόβλεψη δεν αποτελεί γραφειοκρατική αγκύλωση, αλλά ουσιώδη δικλείδα ασφαλείας. Σκοπός της είναι η προστασία του πολίτη από την παραπλανητική πληροφόρηση, η οποία δύναται να οδηγήσει σε αλόγιστη χρήση σκευασμάτων με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Η απόφαση για τη χορήγηση ενός συνταγογραφούμενου φαρμάκου ανήκει αποκλειστικά στον ειδικό ιατρό, βάσει εξατομικευμένης κλινικής αξιολόγησης.

Το φαινόμενο των «επιδραστικών» ατόμων

• Παρατηρείται, με αυξανόμενη ένταση, το φαινόμενο της προβολής φαρμάκων για την παχυσαρκία από «επαγγελματίες» υγείας ή, ακόμη συχνότερα, από «επιδραστικά» πρόσωπα (influencers) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
• Αυτές οι ενέργειες, συχνά συγκαλυμμένες υπό τον μανδύα της «ενημέρωσης», συνιστούν ευθεία παραβίαση της νομοθεσίας. Δεν πρόκειται περί απλής παράλειψης, αλλά περί εσκεμμένης ενέργειας που εκμεταλλεύεται την επιρροή αυτών των προσώπων για εμπορικούς σκοπούς, παρακάμπτοντας τις θεσμοθετημένες διαδικασίες προστασίας της δημόσιας υγείας.
• Ο ΕΟΦ καθιστά σαφές ότι η αναφορά σε δραστικές ουσίες συνταγογραφούμενων φαρμάκων, ακόμη και χωρίς την άμεση ονομασία του σκευάσματος, εμπίπτει στην έννοια της απαγορευμένης διαφήμισης.

Κίνδυνοι από φάρμακα υπό έρευνα

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην περίπτωση σκευασμάτων που βρίσκονται ακόμη σε κλινική έρευνα και δεν διαθέτουν άδεια κυκλοφορίας. Η οποιαδήποτε αναφορά ή προβολή τους ως «θεραπευτικών λύσεων» είναι παράνομη και ιδιαιτέρως επικίνδυνη. Τα σκευάσματα αυτά δεν έχουν αξιολογηθεί πλήρως ως προς την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους, και η χρήση τους εκτός ελεγχόμενων κλινικών δοκιμών μπορεί να έχει απρόβλεπτες και βλαβερές συνέπειες. Ο πολίτης οφείλει να είναι ενημερωμένος ότι η εμπιστοσύνη στον ιατρικό κόσμο και την επιστημονική διαδικασία αποτελεί τον μοναδικό ασφαλή δρόμο στην αντιμετώπιση παθήσεων.

Συμπέρασμα: Η ανάγκη για προστασία του καταναλωτή

Η επισήμανση του ΕΟΦ underscores την ανάγκη για εγρήγορση εκ μέρους του καταναλωτή και για αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας. Η υγεία δεν αποτελεί εμπορεύσιμο αγαθό που μπορεί να διαφημιστεί ανεξέλεγκτα. Η υπεύθυνη ενημέρωση και η προστασία του κοινού έναντι της παραπλανητικής προώθησης φαρμακευτικών προϊόντων παραμένουν θεμελιώδεις αρχές για ένα σύγχρονο και ευνομούμενο κράτος.