Το διακύβευμα της τετραήμερης εργασίας

Η πρόταση για καθολική εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας, όπως διατυπώθηκε από τον κ. Ανδρουλάκη, αναδύεται ως ένα ζήτημα με πολλαπλές διαστάσεις. Δεν αφορά μόνο μια μεταβολή στο ωράριο, αλλά εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την οικονομική βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του παραγωγικού ιστού, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η δημόσια συζήτηση οφείλει να διεξαχθεί με όρους οικονομικού ρεαλισμού και όχι πρόσκαιρου πολιτικού οφέλους. Η εργασιακή νομοθεσία, ως πυλώνας της οικονομίας, απαιτεί προσεκτική στάθμιση των επιπτώσεων πριν από κάθε μεταρρύθμιση.

Η πρόταση του Υπουργείου Εργασίας και η θέση του ΠΑΣΟΚ

Το Υπουργείο Εργασίας, δια στόματος αρμόδιων κύκλων, χαρακτηρίζει την πρόταση για υποχρεωτική τετραήμερη εργασία ως «λαϊκίστικη». Η κριτική αυτή εδράζεται στην εκτίμηση ότι μια τέτοια ρύθμιση, χωρίς την απαραίτητη ευελιξία και προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες κάθε κλάδου, θα οδηγήσει σε λουκέτα χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, τονίζεται η ασυνέπεια ανάμεσα στην παρούσα θέση του ΠΑΣΟΚ και την προηγούμενη στάση του:

• Πριν από λίγους μήνες, η κυβέρνηση εισήγαγε τη δυνατότητα εφαρμογής της τετραήμερης εργασίας, μέσω συγκεκριμένων ρυθμίσεων που προέβλεπαν ευελιξία και αμοιβαία συμφωνία.
• Το ΠΑΣΟΚ, τότε, καταψήφισε αυτή τη δυνατότητα, εκφράζοντας ενστάσεις επί της αρχής.
• Σήμερα, προτείνει την υποχρεωτικότητα, χωρίς να έχει προηγηθεί, όπως υποστηρίζεται, μια εμπεριστατωμένη μελέτη των οικονομικών συνεπειών, ιδίως για τον μικρομεσαίο επιχειρηματικό κόσμο.

Οικονομικές επιπτώσεις και βιωσιμότητα

Η εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας δεν είναι ένα ενιαίο και απλό ζήτημα. Σε διεθνές επίπεδο, όπου εφαρμόζεται, συνήθως συνοδεύεται από διατήρηση του ίδιου μισθού και αυξημένη παραγωγικότητα. Αυτό προϋποθέτει:

• Επενδύσεις σε τεχνολογία και αυτοματισμούς.
• Αναδιάρθρωση των λειτουργιών της επιχείρησης.
• Επαρκές μέγεθος της επιχείρησης για να απορροφήσει το κόστος.

Για μια σημαντική μερίδα των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν πίεση κόστους και περιορισμένες δυνατότητες επενδύσεων, η υποχρεωτική εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας θα μπορούσε, πράγματι, να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητά τους. Η αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας, χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας, μεταφράζεται σε μείωση κερδοφορίας ή ακόμα και σε αδυναμία συνέχισης της λειτουργίας.

Η ανάγκη για τεκμηριωμένο διάλογο

Η πολιτική συζήτηση για την τετραήμερη εργασία απαιτεί σοβαρότητα και τεκμηρίωση. Πριν από κάθε οριζόντια παρέμβαση, είναι επιτακτική η ανάγκη για:

• Οικονομετρικές μελέτες που θα αναλύουν τις επιπτώσεις ανά κλάδο και μέγεθος επιχείρησης.
• Διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους (εργοδότες και εργαζομένους).
• Πιλοτικά προγράμματα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας.

Η υιοθέτηση εργασιακών μεταρρυθμίσεων με γνώμονα μόνο την πολιτική σκοπιμότητα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές οικονομικές συνθήκες, ενέχει τον κίνδυνο αρνητικών επιπτώσεων τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στην συνολική οικονομία.