Αύξηση αιτήσεων για κατ’ οίκον διδασκαλία και οι προβληματισμοί

Πληροφορίες που περιήλθαν στην Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδος (ΟΙΕΛΕ) υποδεικνύουν μια αξιοσημείωτη αύξηση των αιτήσεων για κατ’ οίκον διδασκαλία (homeschooling) από μαθητές ιδιωτικών σχολείων τα τελευταία έτη. Το φαινόμενο αυτό, εντεινόμενο ιδίως μετά την περίοδο της πανδημίας του COVID-19, εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την εκπαιδευτική διαδικασία και την ισότητα των ευκαιριών.

Το μέγεθος του φαινομένου

Ενώ προ της πανδημίας οι σχετικές αιτήσεις ήταν μετρημένες στα δάχτυλα, οι ετήσιες αιτήσεις σήμερα αγγίζουν πλέον τις τρεις χιλιάδες. Το ποσοστό αυτό, αν και μικρό σε σχέση με το σύνολο των μαθητών, είναι συγκριτικά δυσανάλογο με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η κατ’ οίκον διδασκαλία αποτελεί σαφώς οριοθετημένη και σπανιότερη επιλογή. Η πλειονότητα των αιτούντων προέρχεται από τα ιδιωτικά σχολεία, γεγονός που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.

Πιθανά κίνητρα και εκπαιδευτικές συνέπειες

• Διαφυγή από δυσμενείς βαθμολογίες: Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι η κατ’ οίκον διδασκαλία χρησιμοποιείται ως οδός αποφυγής εξετάσεων ή χαμηλών επιδόσεων εντός του σχολικού πλαισίου. Το «πέρασμα» στην επόμενη τάξη μέσω διαδικασιών εξ αποστάσεως εξέτασης, δίχως πλήρη εποπτεία, μπορεί να υπονομεύσει την αξιοπιστία του εκπαιδευτικού συστήματος.
• Αξιολόγηση και διαφάνεια: Το πλαίσιο αξιολόγησης αυτών των μαθητών δεν είναι πάντοτε σαφές και ενέχει κινδύνους υποκειμενικότητας ή ακόμη και αδιαφάνειας, ιδίως όταν η διαδικασία δεν είναι επαρκώς τυποποιημένη και ελεγχόμενη.
• Περιθωριοποίηση και κοινωνική ένταξη: Η κατ’ οίκον διδασκαλία, αν και νόμιμη επιλογή, στερεί τους μαθητές από την απαραίτητη κοινωνικοποίηση και την ένταξη σε ένα ομαδικό περιβάλλον, στοιχεία θεμελιώδη για την ολιστική τους ανάπτυξη.

Θεσμική αντιμετώπιση και προτάσεις

Η ΟΙΕΛΕ έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα στο Υπουργείο Παιδείας, επισημαίνοντας την ανάγκη για αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο. Η πρόταση για διεξαγωγή των εξετάσεων στα δημόσια σχολεία, με την εποπτεία σχολικών επιτροπών και παρουσία εκπαιδευτικών, στοχεύει στην αποκατάσταση της διαφάνειας και της ισονομίας. Η εφαρμογή αυστηρών κανόνων θα διασφαλίσει ότι η κατ’ οίκον διδασκαλία αποτελεί πραγματική επιλογή και όχι εργαλείο για την παράκαμψη των εκπαιδευτικών προδιαγραφών.

Ο επιτακτικός χαρακτήρας της ρύθμισης

Η εκπαιδευτική διαδικασία πρέπει να διασφαλίζει την ποιότητα και την αξιοπιστία για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως του τρόπου εκπαίδευσης που επιλέγουν. Η τρέχουσα κατάσταση δημιουργεί ένα «γκρίζο» πεδίο που μπορεί να οδηγήσει σε ανισότητες και να υπονομεύσει την αξία των πτυχίων. Η άμεση παρέμβαση των αρμόδιων αρχών είναι επιβεβλημένη για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και την εξασφάλιση της ακεραιότητας του εκπαιδευτικού συστήματος.