Η Generation Z, η γενιά που διαδέχθηκε τους Millennials, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οξύμωρο στην Ελλάδα: είναι η πιο μορφωμένη γενιά όλων των εποχών, αλλά ταυτόχρονα παγιδευμένη σε ένα τοπίο οικονομικής αβεβαιότητας και περιορισμένων επαγγελματικών προοπτικών. Μια νέα έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ φέρνει στο φως μια δυσάρεστη πραγματικότητα: η ελληνική αγορά εργασίας δυσκολεύεται να απορροφήσει και να αξιοποιήσει το ταλέντο των νέων έως 29 ετών, διευρύνοντας το χάσμα μεταξύ των σπουδών τους και της πραγματικής απασχόλησης.
Η Επισφαλής Οικονομική Αυτονομία της Νέας Γενιάς
Για τη συντριπτική πλειονότητα των νέων της Gen Z, η οικονομική αυτονομία παραμένει ένα άπιαστο όνειρο. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: μόλις το 20% των νέων δηλώνει ότι ζει μόνο του, ένα ποσοστό που καταδεικνύει την αδυναμία τους να αυτονομηθούν. Αντιθέτως, ένα εντυπωσιακό 45% εξακολουθεί να κατοικεί με την οικογένειά του, ποσοστό που εκτοξεύεται στο 65% για όσους εργάζονται με μερική απασχόληση. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι μόνο ένας στους τρεις συμβάλλει στα έξοδα στέγασης, ενώ επτά στους δέκα αναφέρουν ότι το εισόδημά τους δεν επαρκεί ούτε για τις βασικές ανάγκες. Αυτή η παρατεταμένη εξάρτηση, με το 62% να παραμένει οικονομικά δεμένο με τους γονείς, δημιουργεί ένα περιβάλλον ανασφάλειας και μειώνει τις ευκαιρίες για προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη.
Παράγοντες που Καθορίζουν την Εξάρτηση
Ποιοι είναι οι λόγοι πίσω από αυτή την εκτεταμένη οικονομική εξάρτηση; Η έρευνα αναδεικνύει τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, το υψηλό κόστος στέγασης, το οποίο καθιστά αδύνατη την ενοικίαση ή την αγορά κατοικίας για τους νέους με χαμηλά εισοδήματα. Δεύτερον, οι χαμηλοί μισθοί, οι οποίοι συχνά δεν ανταποκρίνονται στο υψηλό μορφωτικό επίπεδο και τις απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Τρίτον, οι ανεπαρκείς δομές κοινωνικού κράτους, που δεν παρέχουν επαρκή στήριξη σε μια γενιά που δοκιμάζεται από την επισφάλεια. Αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν ένα δύσκολο παζλ, καθιστώντας την έξοδο από το πατρικό σπίτι μια πολυτέλεια για πολλούς.
Το Χάσμα Μεταξύ Εκπαίδευσης και Απασχόλησης
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της έρευνας είναι η ασυνέχεια μεταξύ της εκπαίδευσης και της απασχόλησης. Παρόλο που η Gen Z είναι εξαιρετικά μορφωμένη, οι σπουδές τους συχνά δεν μεταφράζονται σε αντίστοιχες ευκαιρίες στην αγορά εργασίας. Το 38% των νέων αντιμετωπίζει αυτό το χάσμα, δηλαδή οι δεξιότητες και οι γνώσεις που απέκτησαν στα πανεπιστήμια δεν βρίσκουν αντίκρισμα σε θέσεις εργασίας που να τους αξιοποιούν πλήρως. Αυτό οδηγεί σε υποαπασχόληση, εργασία σε τομείς άσχετους με το αντικείμενο σπουδών τους ή παρατεταμένη ανεργία, ενισχύοντας την αίσθηση ματαίωσης και αναξιοποίητου δυναμικού.
Αναζητώντας Ένα Μέλλον με Νόημα και Προοπτική
Πέρα από την απλή εξασφάλιση εργασίας, η Gen Z διεκδικεί ένα μέλλον με νόημα και προοπτική. Οι νέοι αυτής της γενιάς δεν αναζητούν απλώς έναν μισθό, αλλά συνθήκες εργασίας που να σέβονται τις δεξιότητές τους, να προσφέρουν ευκαιρίες εξέλιξης και να είναι σύμφωνες με τις αξίες τους. Η ανάγκη για ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, η αναζήτηση εταιρειών με κοινωνική ευθύνη και η επιθυμία για εργασία που έχει θετικό αντίκτυπο, είναι πιο έντονες από ποτέ. Η ελληνική κοινωνία και η αγορά εργασίας καλούνται να ανταποκριθούν σε αυτές τις απαιτήσεις, όχι μόνο για να συγκρατήσουν το μορφωμένο ανθρώπινο κεφάλαιο, αλλά και για να χτίσουν ένα πιο βιώσιμο και δίκαιο μέλλον για όλους.