Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανοίγει τις πόρτες τους στους influencer: Θα παρακολουθούν αλλά δεν θα ρωτούν τίποτα

Τις τελευταίες εβδομάδες, ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει στις σχέσεις των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το ευρύ κοινό, ειδικότερα δε με την αναδυόμενη δυναμική των δημιουργών περιεχομένου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ένας κατεξοχήν θεσμός που καθορίζει την πολιτική κατεύθυνση της Ένωσης, προχωρά σε ένα πειραματικό άνοιγμα προς την κατηγορία των λεγόμενων «influencers» ή «content creators». Η πρωτοβουλία αυτή, αν και φαινομενικά εκσυγχρονιστική, εγείρει μια σειρά από ζητήματα αναφορικά με τους όρους πρόσβασης, την ενημέρωση και την διαφάνεια.

Το πλαίσιο της νέας προσέγγισης

Σύμφωνα με τις επίσημες κατευθυντήριες γραμμές που διαμορφώθηκαν, οι δημιουργοί περιεχομένου θα έχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης εργασιών του Συμβουλίου, ωστόσο η συμμετοχή τους θα υπόκειται σε σαφείς περιορισμούς. Οι εμπνευστές της ιδέας, στελέχη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τονίζουν ότι η παρουσία τους δεν θα εξισώνεται με αυτή των διαπιστευμένων δημοσιογράφων. Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδης, καθώς υποδηλώνει μια διαφορετική θεσμική προσέγγιση προς αυτούς τους νέους παράγοντες επικοινωνίας.

• Μηδενικές ερωτήσεις: Βασικός όρος για τους συμμετέχοντες είναι η απαγόρευση υποβολής ερωτήσεων προς τους αξιωματούχους ή τους συμμετέχοντες στις συνεδριάσεις. Η παρουσία τους θα είναι αποκλειστικά παρατηρητική.
• Συνεχής συνοδεία: Προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση των κανονισμών και η αποφυγή παρεκκλίσεων, οι creators θα συνοδεύονται συνεχώς από υπαλλήλους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στις εγκαταστάσεις.
• Διαφοροποίηση από τον δημοσιογραφικό ρόλο: Η απόφαση να μην αντιμετωπίζονται ως δημοσιογράφοι σημαίνει ότι δεν θα έχουν πρόσβαση στα ίδια προνόμια ή στα ίδια επίπεδα διαλόγου που παρέχονται στους εκπροσώπους του Τύπου. Αυτό περιλαμβάνει την απουσία διαπιστεύσεων που επιτρέπουν την ελεύθερη κίνηση και την πρόσβαση σε διασκέψεις Τύπου ή δηλώσεις.

Προκλήσεις και προεκτάσεις

Η κίνηση αυτή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μπορεί να ερμηνευθεί ως μια προσπάθεια ενίσχυσης της εξωστρέφειας και της επικοινωνίας με νεότερες γενιές, οι οποίες αντλούν μεγάλο μέρος της ενημέρωσής τους από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, ανακύπτουν σημαντικές συζητήσεις:

• Διαφάνεια και λογοδοσία: Παραμένοντας σε έναν καθαρά παρατηρητικό ρόλο, χωρίς τη δυνατότητα άμεσης αλληλεπίδρασης ή κριτικής ερώτησης, ο ρόλος των content creators περιορίζεται. Εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο η ενημέρωση που θα παράγεται από αυτούς τους διαύλους θα είναι ουσιαστική και ολοκληρωμένη, ή αν θα παραμείνει επιφανειακή, ενδεχομένως ακόμη και ελεγχόμενη.
• Ποιότητα περιεχομένου: Το θεσμικό πλαίσιο δεν προβλέπει σαφείς μηχανισμούς διασφάλισης της ποιότητας ή της ακρίβειας του περιεχομένου που θα δημιουργηθεί. Δεδομένου ότι δεν υπόκεινται στους ίδιους κώδικες δεοντολογίας με τους δημοσιογράφους, απαιτείται προσοχή.
• Θεσμική επικοινωνία: Η υιοθέτηση αυτής της στρατηγικής υποδεικνύει μια αναγνώριση της δύναμης επιρροής των social media. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτής της προσέγγισης θα κριθεί από το κατά πόσο το κοινό πράγματι θα ενημερωθεί σε βάθος για τις εργασίες του Συμβουλίου, ή αν πρόκειται για μια απλή επικοινωνιακή εκδήλωση.

Συμπερασματικά, η πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αποτελεί ένα δείγμα των μεταβολών που συντελούνται στο πεδίο της επικοινωνίας. Η ενσωμάτωση των content creators στην «πίστα» της θεσμικής ενημέρωσης είναι ένα γεγονός. Ωστόσο, οι όροι αυτής της ενσωμάτωσης καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ουσία της και υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα συνεχούς αξιολόγησης ως προς την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνειά της.