Η πρόσφατη παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κώστα Τασούλα, αναφορικά με τον κίνδυνο πολιτικής αστάθειας μετά τις επερχόμενες εκλογές, έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις στην πολιτική σκηνή. Η προειδοποίηση για πιθανό αδιέξοδο, λόγω της έλλειψης συναινέσεων, έθεσε επί τάπητος ένα μείζον ζήτημα που απασχολεί έντονα τους θεσμικούς κύκλους και τους πολίτες.
Η Θεσμική Ανησυχία του Προέδρου της Δημοκρατίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έκρυψε την βαθιά του ανησυχία για το ενδεχόμενο η χώρα να βρεθεί σε περιπέτειες πολιτικής ακυβερνησίας. Όπως ο ίδιος φέρεται να εκμυστηρεύτηκε, το άρθρο 37 του Συντάγματος, το οποίο αφορά τις διερευνητικές εντολές για τον σχηματισμό κυβέρνησης, τον απασχολεί ιδιαίτερα. Η προοπτική να κληθεί να διαχειριστεί ένα τέτοιο σενάριο αποτελεί, όπως δήλωσε, τη μεγαλύτερη πρόκληση της θητείας του. Η παρέμβασή του προκάλεσε αντιδράσεις από μερίδα της αντιπολίτευσης, που έθεσε θέμα αρμοδιότητας του Προέδρου να σχολιάζει το κομματικό παιχνίδι. Ωστόσο, συνεργάτες του Προέδρου απάντησαν κατηγορηματικά, επικαλούμενοι το άρθρο 50 του Συντάγματος, ότι ο ρόλος του περιλαμβάνει την μέριμνα για την πολιτική σταθερότητα και την ενεργή τοποθέτηση απέναντι σε κινδύνους αστάθειας.
Η Ευρωπαϊκή Προεδρία του 2027: Ένας Κρίσιμος Παράγοντας
Ένα από τα βασικά σημεία που υπογράμμισε ο Πρόεδρος Τασούλας είναι ο κίνδυνος η Ελλάδα να βρεθεί σε κατάσταση ακυβερνησίας το καλοκαίρι του 2027, μια περίοδο κατά την οποία έχει προγραμματιστεί να αναλάβει την εξάμηνη Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ενδεχόμενο διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων, χωρίς να έχει σχηματιστεί σταθερή κυβέρνηση έως την 1η Ιουλίου 2027, θα μπορούσε να υπονομεύσει την εθνική αποστολή της χώρας και να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην ομαλή διεξαγωγή των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων.
Σενάρια για την Ημερομηνία των Εκλογών
Η παράμετρος της ευρωπαϊκής προεδρίας φέρεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, όσον αφορά τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών. Αν και η άνοιξη του 2027, πριν το Πάσχα, είχε αρχικά αναφερθεί, πολλοί εκτιμούν ότι αυτή η ημερομηνία είναι οριακή για την προετοιμασία της χώρας ενόψει της Προεδρίας. Πιο πιθανό σενάριο θεωρείται πλέον η διεξαγωγή τους στις αρχές του 2027, ενισχύοντας το επιχείρημα ότι ο Μάρτιος του ίδιου έτους θα είναι φορτισμένος λόγω της επετείου των Τεμπών. Δεν αποκλείεται επίσης το ενδεχόμενο οι κάλπες να στηθούν πριν τις 25 Μαρτίου, με την Κυριακή των Βαΐων (25 Απριλίου) να είναι μια πιθανή ημερομηνία για την πρώτη εκλογική αναμέτρηση. Στο τραπέζι βρίσκεται και ένα σενάριο αιφνιδιασμού την ερχόμενη άνοιξη, μετά την αίσθηση της ενίσχυσης του εισοδήματος από τα μέτρα της ΔΕΘ. Τέλος, μια άλλη πρόταση τοποθετεί τις εκλογές μετά τη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου του 2026 και πριν τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.
Οι Προτάσεις για Αλλαγή του Εκλογικού Νόμου
Η ανάγκη για πολιτική σταθερότητα αποτελεί βασικό μέλημα του Μεγάρου Μαξίμου, οδηγώντας σε αυξημένες εισηγήσεις για αλλαγή του εκλογικού νόμου. Στόχος είναι να μειωθεί το όριο για την αυτοδυναμία στο 33% – 34% και να πριμοδοτείται το πρώτο κόμμα βάσει και της διαφοράς του από το δεύτερο. Η πρόταση αυτή βρίσκει υποστήριξη σε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που ανησυχούν για την επανεκλογή τους, καθώς η «αριθμητική» της κάλπης, όπως είναι σήμερα, καθιστά δύσκολη την αυτοδυναμία χωρίς ισχυρό ποσοστό.
Η «Αριθμητική» της Επόμενης Βουλής
Με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, αν η Νέα Δημοκρατία δεν συγκεντρώσει τουλάχιστον 25% (όριο για την κλιμακωτή παροχή του μπόνους των 50 εδρών), ενδέχεται να λάβει λιγότερες από 90 έδρες. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα σήμαινε την αναγκαιότητα συνεργασίας ακόμα και τριών κομμάτων για τον σχηματισμό κυβέρνησης, καθιστώντας την πολιτική διακυβέρνηση εξαιρετικά πολύπλοκη. Το μέγιστο μπόνους των 50 εδρών, το οποίο απαιτεί περίπου 40% του εκλογικού σώματος, θεωρείται δύσκολο να επιτευχθεί με τα σημερινά δεδομένα, τονίζοντας την πρόκληση που αντιμετωπίζει το πολιτικό σύστημα για την εξασφάλιση κυβερνητικής σταθερότητας.