Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) αναδεικνύει την οριακή κατάσταση που επικρατεί στις προνοιακές δομές της χώρας, με επίκεντρο τη μονάδα του Λασιθίου. Η καταγγελία της Ομοσπονδίας υπογραμμίζει τις ελλείψεις προσωπικού, τις επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης των περιθαλπομένων και την απουσία υποδομών αποϊδρυματοποίησης. Το ζήτημα αυτό, όπως επισημαίνεται, επιβαρύνει δυσανάλογα τόσο τους εργαζομένους όσο και τους φιλοξενούμενους.

Η κατάσταση στη μονάδα του Λασιθίου

Η προνοιακή μονάδα του Λασιθίου φιλοξενεί περίπου 80 άτομα με βαριές αναπηρίες, νοητική υστέρηση και άλλες παθήσεις. Η έκθεση της ΠΟΕΔΗΝ, η οποία βασίζεται σε επιτόπια διαπίστωση που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2024, σκιαγραφεί μια εικόνα σοβαρών δυσχερειών. Οι βασικές ενστάσεις εστιάζουν στα εξής:

• Έλλειψη προσωπικού: Ενώ οι ανάγκες απαιτούν σημαντικότερο αριθμό, η μονάδα λειτουργεί με μόλις 18 άτομα προσωπικό (νοσηλευτές, φροντιστές), σε αντίθεση με τα 36 που υπηρετούσαν παλαιότερα. Αυτή η δραματική μείωση επιβαρύνει υπέρμετρα τους υφιστάμενους εργαζομένους και θέτει σε κίνδυνο την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.
• Εισαγωγή ψυχιατρικών περιστατικών: Η εισαγωγή ψυχιατρικών, συχνά επικίνδυνων, περιστατικών κατόπιν εισαγγελικής εντολής, χωρίς την κατάλληλη υποδομή και εξειδικευμένο προσωπικό, διαταράσσει την εύρυθμη λειτουργία της μονάδας και δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για την ασφάλεια και την ευημερία όλων.
• Απουσία δομών αποϊδρυματοποίησης: Στην Κρήτη, η πλήρης απουσία στεγαστικών δομών στην κοινότητα καθιστά αδύνατη την αποϊδρυματοποίηση των περιθαλπομένων σε ανθρώπινες συνθήκες. Το γεγονός αυτό εγκλωβίζει τους φιλοξενούμενους σε ένα περιβάλλον που δεν προάγει την επανένταξη και την αυτονομία τους.

Η επιδείνωση των συνθηκών

Δύο χρόνια μετά την αρχική καταγγελία, η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί αλλά, σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, έχει επιδεινωθεί. Οι ελλείψεις προσωπικού συνεχίζονται, οι εισαγωγές ψυχιατρικών ασθενών με εισαγγελική εντολή παραμένουν πρακτική, και οι δομές αποϊδρυματοποίησης παραμένουν ανύπαρκτες. Η υποστελέχωση δεν περιορίζεται μόνο στους νοσηλευτές και φροντιστές, αλλά επεκτείνεται και σε άλλες κρίσιμες ειδικότητες, όπως κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους, ελλείψεις που δημιουργούν επιπρόσθετα κενά στη συνολική υποστήριξη των περιθαλπομένων.

Κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις

Η αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να διασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και φροντίδας σε ευάλωτες ομάδες αναδεικνύει την αναγκαιότητα άμεσης παρέμβασης. Η κατάσταση στη μονάδα του Λασιθίου αποτελεί ένα μικρόκοσμο των ευρύτερων προβλημάτων στις προνοιακές δομές της χώρας. Η επαρκής στελέχωση, η δημιουργία εξειδικευμένων δομών και η εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων αποϊδρυματοποίησης αποτελούν βασικούς πυλώνες για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Η κοινωνία οφείλει να απαιτήσει ένα κράτος πρόνοιας που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών, ιδιαίτερα δε των πλέον αδύναμων.