Ιός του Δυτικού Νείλου στον Ωρωπό: Από το «κανένα κρούσμα» στο πρώτο επιβεβαιωμένο περιστατικό μέσα σε 9 ημέρες

Η ανακοίνωση του Δήμου, οι «διπλάσιες» δράσεις κουνουποκτονίας, η σύμβαση των περίπου 37.000 ευρώ και τα ερωτήματα που προκύπτουν από την έρευνα

Επιβεβαιωμένο κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφηκε πλέον και στον Δήμο Ωρωπού.

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Δήμου Ωρωπού, η ενημέρωση από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) έγινε σήμερα, Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 και ώρα 16:00.

Ο Δήμος αναφέρει ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές και ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Η είδηση αποκτά, ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν ανατρέξει κανείς μόλις εννέα ημέρες πίσω.

Στις 19 Αυγούστου ο Δήμος ανακοίνωνε «διπλασιασμό» δράσεων και κανένα κρούσμα

Στις 19 Αυγούστου ο Δήμος Ωρωπού εξέδωσε εκτενή ανακοίνωση με τίτλο:

«Δήμος Ωρωπού: Διπλασιασμός των δράσεων κουνουποκτονίας από την αρχή της θερινής περιόδου – Καμία καταγραφή κρούσματος του ιού του Δυτικού Νείλου».

Στην ανακοίνωση αναφερόταν ότι, έπειτα από σύσκεψη του Δημάρχου Ωρωπού Γιώργου Γιασημάκη με επιστημονικό προσωπικό του αναδόχου στις 4 Ιουνίου 2026, αποφασίστηκε «η υπέρβαση των συμβατικών υποχρεώσεων υπέρ του Δήμου για τους μήνες αιχμής».

Μάλιστα, ο Δήμος γινόταν ιδιαίτερα συγκεκριμένος ως προς τη συχνότητα:

Αντί για εφαρμογές ανά δεκαπενθήμερο, όπως υποστήριζε ότι προβλεπόταν, οι ψεκασμοί και οι τοποθετήσεις προνυμφοκτόνων πραγματοποιούνταν πλέον κάθε εβδομάδα σε όλες τις Δημοτικές Κοινότητες.

Παράλληλα, γινόταν αναφορά σε βιολογική προνυμφοκτονία με Bti, χρήση εγκεκριμένων ρυθμιστών ανάπτυξης BIOPREN, εφαρμογές σε φρεάτια, χώρους πρασίνου και σημεία συλλογής όμβριων υδάτων, καθώς και στην εγκατάσταση παγίδων Ovi-Catch στα κοιμητήρια.

Σύμφωνα πάντα με εκείνη την ανακοίνωση, μέχρι τις 19 Αυγούστου δεν είχε εντοπιστεί στις συγκεκριμένες παγίδες δείγμα του κουνουπιού τίγρη, Aedes albopictus.

Εννέα ημέρες αργότερα υπάρχει επιβεβαιωμένο κρούσμα

Σήμερα, 28 Αυγούστου, τα δεδομένα άλλαξαν.

Ο ίδιος ο Δήμος ανακοίνωσε ότι ο ΕΟΔΥ τον ενημέρωσε επίσημα για επιβεβαιωμένο κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου στην περιοχή του Δήμου Ωρωπού.

Θα πρέπει εδώ να είμαστε απολύτως ξεκάθαροι.

Η εμφάνιση ενός κρούσματος δεν αποδεικνύει από μόνη της αποτυχία της κουνουποκτονίας ούτε μπορεί να αποδοθεί αυτομάτως ευθύνη στον Δήμο.

Ο ίδιος ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί ότι το 2026 καταγράφεται πάρα πολύ έντονη κυκλοφορία του ιού, με αριθμό κρουσμάτων σημαντικά υψηλότερο από προηγούμενα χρόνια για την αντίστοιχη χρονική περίοδο.

Μέχρι τις 26 Αυγούστου είχαν δηλωθεί πανελλαδικά 232 εγχώρια κρούσματα, εκ των οποίων 165 με εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ είχαν καταγραφεί 19 θάνατοι.

Το ερώτημα επομένως δεν είναι εάν ο Δήμος «ευθύνεται» για το κρούσμα.

Το ερώτημα είναι εάν οι δράσεις που ανακοίνωσε και παρουσίασε δημόσια ως διπλασιασμένες μπορούν να τεκμηριωθούν με συγκεκριμένα στοιχεία.

Τι βρήκαμε για τη σύμβαση κουνουποκτονίας του Δήμου

Η έρευνα στα δημόσια στοιχεία των συμβάσεων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στο ΚΗΜΔΗΣ είναι καταχωρισμένη η «Σύμβαση για την υπηρεσία καταπολέμησης των κουνουπιών στον Δήμο Ωρωπού 2026», με ΑΔΑΜ 26SYMV019470437.

Η σύμβαση:

Υπογράφηκε στις 17 Ιουλίου 2026.

Η εκτέλεσή της ξεκίνησε στις 18 Ιουλίου 2026.

Έχει διάρκεια 12 μήνες.

Έγινε με διαδικασία απευθείας ανάθεσης.

Στη διαδικασία εμφανίζεται μία υποβληθείσα προσφορά.

Ανάδοχος είναι η εταιρεία ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΖΕΡΜΠΙΝΟΣ & ΣΙΑ Ε.Ε.

Η συνολική αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 29.963,20 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 37.154 ευρώ με ΦΠΑ.

Και εδώ δημιουργείται το πρώτο σημαντικό ερώτημα.

Ποια σύμβαση ίσχυε στις 4 Ιουνίου;

Ο Δήμος αναφέρει ότι στις 4 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη του Δημάρχου με «επιστημονικό προσωπικό του αναδόχου» και αποφασίστηκε η υπέρβαση των συμβατικών υποχρεώσεων και ο διπλασιασμός της συχνότητας των εφαρμογών.

Η σύμβαση όμως που εντοπίσαμε για το 2026 υπογράφηκε στις 17 Ιουλίου και τέθηκε σε εκτέλεση στις 18 Ιουλίου.

Υπάρχει συνεπώς ένα διάστημα 43 ημερών μεταξύ της σύσκεψης που επικαλείται ο Δήμος και της υπογραφής της συγκεκριμένης σύμβασης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχε προηγούμενη ενεργή σύμβαση.

Σημαίνει όμως ότι ο Δήμος οφείλει να διευκρινίσει:

Ποια ακριβώς σύμβαση βρισκόταν σε ισχύ στις 4 Ιουνίου; Ποιος ήταν τότε ο ανάδοχος και ποιες ήταν οι συμβατικές υποχρεώσεις που αποφασίστηκε να ξεπεραστούν;

Την ίδια ώρα υπάρχει και το πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής

Υπάρχει ακόμη μία σημαντική παράμετρος που ο πολίτης δύσκολα μπορεί να αντιληφθεί διαβάζοντας μόνο τη δημοτική ανακοίνωση.

Στην Ανατολική Αττική εκτελείται παράλληλα πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών της Περιφέρειας Αττικής, με διαδοχικούς κύκλους εφαρμογών.

Επομένως, άλλο είναι το πρόγραμμα και η σύμβαση του Δήμου Ωρωπού και άλλο οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται από την Περιφέρεια.

Μάλιστα, λόγω της ιδιαίτερα επιβαρυμένης φετινής κατάστασης, η Περιφέρεια κλιμάκωσε πλέον τα μέτρα. Τη νύχτα της 27ης προς 28η Αυγούστου πραγματοποιήθηκε έκτακτη επιχείρηση ψεκασμών σε περίπου 10.000 στρέμματα της Ανατολικής Αττικής, με εφαρμογές ακμαιοκτονίας υπέρμικρου όγκου (ULV).

Πού είναι τα στοιχεία των «διπλάσιων» εφαρμογών;

Εδώ βρίσκεται κατά τη γνώμη μας η ουσία του ζητήματος.

Όταν ένας Δήμος ανακοινώνει ότι οι εφαρμογές από δεκαπενθήμερες έγιναν εβδομαδιαίες και μάλιστα σε όλες τις Δημοτικές Κοινότητες, πρόκειται για έναν απολύτως μετρήσιμο ισχυρισμό.

Θα πρέπει συνεπώς να υπάρχουν ημερολόγια εργασιών και παραδοτέα.

Σε αυτά θα πρέπει να φαίνεται πότε έγινε κάθε εφαρμογή, σε ποια Δημοτική Κοινότητα, σε ποια σημεία, ποιο συνεργείο την πραγματοποίησε, ποιο σκεύασμα χρησιμοποιήθηκε και σε ποια ποσότητα.

Αντίστοιχα, αφού γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις Ovi-Catch, θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουν οι πολίτες πόσες παγίδες τοποθετήθηκαν, σε ποια κοιμητήρια, πότε ελέγχθηκαν και ποια ήταν τα αναλυτικά αποτελέσματα.

Υπάρχει μάλιστα μία επιστημονική διάκριση που δεν πρέπει να χαθεί στη δημόσια συζήτηση.

Η ανακοίνωση της 19ης Αυγούστου προβάλλει την απουσία του Aedes albopictus, δηλαδή του γνωστού «κουνουπιού τίγρη», από τις παγίδες. Ο ιός του Δυτικού Νείλου όμως συνδέεται κατά κύριο λόγο με κουνούπια του γένους Culex. Επομένως, η μη ανίχνευση του κουνουπιού τίγρη σε συγκεκριμένες παγίδες δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι δεν υπάρχει κίνδυνος κυκλοφορίας του ιού.

Διαφάνεια, όχι εύκολες κατηγορίες

Δεν χρειάζονται ούτε πανικός ούτε εύκολες κατηγορίες.

Χρειάζονται όμως στοιχεία.

Ο Δήμος Ωρωπού έκανε στις 19 Αυγούστου μια ιδιαίτερα ισχυρή δημόσια δήλωση περί «διπλασιασμού των δράσεων κουνουποκτονίας» και επέλεξε να συμπεριλάβει στον ίδιο τίτλο το γεγονός ότι δεν είχε καταγραφεί κρούσμα.

Σήμερα, εννέα ημέρες αργότερα, υπάρχει επιβεβαιωμένο κρούσμα.

Ακριβώς γι’ αυτό είναι η κατάλληλη στιγμή η δημοτική αρχή να δώσει στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία και να απαντήσει:

Ποια σύμβαση ίσχυε στις 4 Ιουνίου;

Πότε και πού πραγματοποιήθηκαν οι εβδομαδιαίες εφαρμογές που ανακοινώθηκαν;

Ποια είναι τα ημερήσια δελτία και τα παραδοτέα του αναδόχου;

Πόσα και ποια σκευάσματα χρησιμοποιήθηκαν;

Πόσες παγίδες τοποθετήθηκαν και ποια είναι τα πλήρη αποτελέσματα της εντομολογικής επιτήρησης;

Και ποιες ακριβώς εφαρμογές έγιναν από τον Δήμο και ποιες από την Περιφέρεια Αττικής;

Η εμφάνιση του ιού του Δυτικού Νείλου στον Ωρωπό είναι πρωτίστως ζήτημα δημόσιας υγείας.

Δεν προσφέρεται για πολιτική εκμετάλλευση.

Αλλά ακριβώς επειδή αφορά τη δημόσια υγεία και επειδή δαπανώνται δημόσια χρήματα, οι πολίτες δικαιούνται κάτι περισσότερο από γενικές διαβεβαιώσεις.

Δικαιούνται να γνωρίζουν τι ακριβώς έγινε, πότε έγινε, πόσο κόστισε και ποια ήταν τα αποτελέσματα.