Μια σύντομη, αλλά ιστορικής σημασίας, επίσκεψη πραγματοποίησε ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Αθήνα, την Κυριακή 16.11.2025. Εντός μόλις έξι ωρών, υπεγράφησαν συμφωνίες που αναβαθμίζουν καθοριστικά τον γεωπολιτικό και ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή, καθιστώντας τη στρατηγικό σύμμαχο των ΗΠΑ και βασική πύλη εισόδου LNG για την Ευρώπη, και ειδικότερα για την Ουκρανία.
Η Ενεργειακή Μεταμόρφωση της Ελλάδας
Ο Υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε τη «σημαντική ημέρα» για τη χώρα μας, καθώς η ενεργειακή συμφωνία με την Ουκρανία – για τη μεταφορά αμερικανικού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) από την Αλεξανδρούπολη – αποτελεί μια «τεράστια ψήφο εμπιστοσύνης» από τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα αναδεικνύεται πλέον σε στρατηγικό ενεργειακό σύμμαχο των ΗΠΑ στην Ευρώπη, λειτουργώντας ως πύλη εισόδου για ευρωπαϊκές χώρες που έχουν ανάγκη από αμερικανικό LNG. Η συμφωνία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη ελληνο-αμερικανική συνεργασία, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις σχέσεις εμπιστοσύνης με τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, που αποτελεί σημείο σταθερότητας και προόδου για την περιοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον Υπουργό, σε 18 μήνες αναμένεται η πρώτη ελληνική γεώτρηση στο βόρειο Ιόνιο.
Ο Ρόλος της Αλεξανδρούπολης και ο Κάθετος Διάδρομος
Η κομβική συμφωνία μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της ουκρανικής Naftogaz προβλέπει την προμήθεια αμερικανικού LNG στην Ουκρανία ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026. Αυτή η εξέλιξη είναι ζωτικής σημασίας για την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, παρέχοντας στήριξη στην Ουκρανία εν μέσω ενός δύσκολου χειμώνα. Οι κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της Ελλάδας, με επίκεντρο την Αλεξανδρούπολη, διασφαλίζουν σταθερές ροές φυσικού αερίου κατά μήκος του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου, καθιστώντας την Ελλάδα κόμβο τροφοδοσίας της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η υπογραφή της συμφωνίας έγινε παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού, του Ουκρανού Προέδρου, αλλά και της πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Συμφωνίες-Ορόσημο για την Περιφερειακή Σταθερότητα
Κατά τις συναντήσεις του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συζήτησαν εκτενώς την ενεργειακή και αμυντική συνεργασία. Η Ελλάδα, όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, παραμένει σταθερά στο πλευρό της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική εισβολή, τηρώντας στάση αρχής που πηγάζει από τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και το απαραβίαστο των συνόρων, με την «πληγή της Κύπρου» να αποτελεί ένα διαρκές παράδειγμα. Οι δύο πλευρές υπέγραψαν συμφωνία 7 σημείων που περιλαμβάνει: την ανάγκη για κατάπαυση του πυρός, εγγυήσεις ασφαλείας και υποστήριξη στην ευρωατλαντική ενσωμάτωση της Ουκρανίας, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την αποκατάσταση υποδομών, την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με έμφαση στα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα (drones), την ανάπτυξη πρωτοβουλιών κυβερνοασφάλειας, τη διασφάλιση της επιστροφής των παράνομα απαχθέντων παιδιών και την άσκηση πολυεπίπεδης πίεσης στη Ρωσική Ομοσπονδία.
Το Όραμα για την Ουκρανία και την Ευρώπη
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε τον κομβικό χαρακτήρα των συμφωνιών για την ενεργειακή σταθερότητα της περιοχής, καθώς συμβάλλουν καθοριστικά στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η Αλεξανδρούπολη αναδεικνύεται σε κλειδί και για τη μεταφορά συμμαχικής και ανθρωπιστικής βοήθειας. Συζητήθηκε επίσης η ελληνική συμμετοχή στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με ελληνικές εταιρείες να διαθέτουν την τεχνογνωσία για την ανασυγκρότηση υποδομών, την ψηφιοποίηση της υγείας και την προστασία πολιτιστικών μνημείων, με ιδιαίτερη αναφορά στην ιστορική σχέση με την Οδησσό.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη στήριξη στην εθνική ακεραιότητα και ανεξαρτησία της Ουκρανίας. Χαρακτήρισε τις συνομιλίες για την προμήθεια αερίου «πολύ σημαντικές», καθώς οι ενεργειακές υποδομές της χώρας του δέχονται καθημερινά επιθέσεις. Ενημέρωσε για την κατάσταση στο μέτωπο και τις διπλωματικές προσπάθειες, τονίζοντας τη σημασία της συνέχισης της πίεσης προς τη Ρωσία. Επίσης, ευχαρίστησε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τη συμβολή του στην υλοποίηση του σχεδίου μέσω Ελλάδας. Ο Ζελένσκι εξέφρασε τη βούληση για συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί σταθερό σύμμαχο της Ουκρανίας στον αγώνα της για ελευθερία και δίκαιη ειρήνη.